26.11.2019

Warsztaty dotyczące monitoringu zdrowia żubra

W dniach 24-25 października 2019 r. odbyły się kolejne warsztaty dotyczące monitoringu zdrowia żubra. Warsztaty organizowane są przez Stowarzyszenie Miłośników Żubrów w ramach zadania „Ocena postaw i wiedzy lokalnych społeczności względem wolnożyjących żubrów“ będącego częścią „Kompleksowego projektu ochrony żubra przez Lasy Państwowe“.

Podczas spotkania wygłoszono 7 niezwykle ciekawych prelekcji prezentujących najnowszą wiedzę na temat zdrowia żubra.

Pierwszy referat pt. „Aspekty genetyczne żubra“ wygłosiła prof. dr hab. Wanda Olech. Przybliżyła słuchaczom elementy genetycznego monitoringu żubra jaki prowadzony jest od wielu lat na SGGW. Opowiedziała także, o niezwykle ważnym zagadnieniu, jakim w przypadku żubra jest kwestia ograniczonej zmienności genetycznej. Profesor Olech przekazała słuchaczom informacje o utworzonym Banku Genów Żubra, w którym do tej pory zdeponowano DNA od ponad 2000 osobników tego gatunku. W ramach Banku Genów kolekcjonowane są także kriokonserwowane plemniki i oocyty pobierane od żubrów post mortem.

Pani Małgorzata Bruczyńska z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Piasecznie, w wystąpieniu pt. „Żubr w prawie krajowym i europejskim a aspekty zdrowia publicznego“,  przybliżyła prawne aspekty ochrony żubra w ujęciu krajowym i międzynarodowym. Szczegółowo wymieniła liczne akty prawne, na mocy których żubr jest gatunkiem objętym ochroną. W Polsce jest on chroniony na mocy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody  oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Prelegentka przedstawiła także akty, na mocy których żubr jest objęty ochroną poza granicami Polski, tj. Dyrektywa Siedliskowa czy Konwencja Berneńska. Następnie omówiła aspekty polskiego prawodawstwa pod kątem wprowadzenia do obrotu mięsa gatunków objętych ochroną. Czynności takie w obecnym stanie prawnym byłyby możliwe tylko w przypadku zmiany prawodawstwa weterynaryjnego w sposób umożliwiający zagospodarowanie tusz takich gatunków, za zgodą odpowiednich organów oraz po wykonaniu badań lekarsko-weterynaryjnych.

Następnie Pan Mieczysław Hławiczka, lekarz weterynarii z kilkudziesięcioletnim, doświadczeniem w opiece nad żubrami w Pszczynie, wygłosił prelekcję pt.: „Immobilizacja żubra – wskazania, przykłady kliniczne, farmakologia oraz osprzęt.“ Przedstawił własne doświadczenia na temat zarówno sposobów jak i środków do usypiania tych zwierząt.

Patogeny bakteryjne u żubrów omówiła dr hab. Magdalena Rzewuska z Katedry Nauk Przedklinicznych SGGW. Prelegentka przedstawiła przegląd ważniejszych patogenów bakteryjnych występujących u żubrów oraz opowiedziała o chorobach jakie wywołują.

Stałe monitorowanie stanu zdrowia żubrów, obejmujące badania mikrobiologiczne jest istotnym elementem ochrony tego gatunku. Monitoring mikrobiologiczny ma na celu wykrywanie i identyfikację drobnoustrojów chorobotwórczych. Jest on jednak trudny w przypadku żubrów, z uwagi na częsty brak dokładnych danych o przebiegu choroby, zwłaszcza wolnożyjących osobników, oraz duże prawdopodobieństwo zanieczyszczenia materiału klinicznego drobnoustrojami saprofitycznymi. Dodatkowym problemem w diagnostyce mikrobiologicznej zakażeń u żubrów jest niedostateczna wiedza na temat naturalnej mikrobioty tych zwierząt, co utrudnia oszacowanie znaczenia poszczególnych bakterii jako potencjalnych patogenów.

Kolejny wykład nosił tytuł „Ryzyko zachorowania na choroby wirusowe u żubrów w różnych obszarach Polski. Wygłosiła go prof. Magdalena Larska z Zakładu Wirusologii, Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – PIB w Puławach. Wykład dotyczył aktualnych i potencjalnych zagrożeń dla zdrowia żubra, które wpływają na ogólny stan populacji oraz na możliwości ochrony tego zagrożonego gatunku w istniejących i powstających subpopulacjach.

Przedostatni wykład nosił tytuł „Prewencja inwazji pasożytniczych u żubrów w populacji polskiej”. Wygłosił go prof. dr hab. Aleksander W. Demiaszkiewicz z Instytutu Parazytologii PAN w Warszawie. Wystąpienie przybliżyło słuchaczom parazytofaunę stwierdzoną u żubrów. Prowadzone obserwacje potwierdzają, że robaki pasożytnicze stanowią jedno z najważniejszych zagrożeń dla populacji żubra. Wszystkie przebadane dotąd żubry zarażone były pasożytami. Prelegent przedstawił słuchaczom szczegółowe dane na temat pasożytów rozpoznanych u żubrów w różnych stadach na terenie Polski.

Ostatnią prelekcję pt: „Telazjoza u żubrów w Bieszczadach” wygłosił Pan Stanisław Kaczor, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Sanoku. W swojej prezentacji przedstawił aktualną sytuację w zakresie występowania przypadków telazjozy u żubrów bieszczadzkich. Specyfika tej choroby u bieszczadzkich żubrów polega głównie na braku możliwości prowadzenia ukierunkowanej profilaktyki i leczenia ze względu na bytowanie żubrów wyłącznie w stadach wolnościowych.

Zapraszamy do obejrzenia relacji fotograficznej z warsztatów.